Konferencja instruktorska w czasie 55. Rajdu Arsenał “Ramy historii” skierowana jest do patrolowych patroli wędrowniczych i starszoharcerskich oraz instruktorów Hufca ZHP Warszawa-Mokotów.
“Przeszłość zabezpiecza przyszłość” – w jaki sposób? Przez swoje bogactwo doświadczeń, zarówno pięknych, jak i tragicznych, a także przez różnorodność perspektyw. Z historii możemy czytać jak z otwartej księgi – trzeba tylko wiedzieć jak, a potem umieć mądrze wykorzystywać zdobytą wiedzę.
Te wątki właśnie poruszać będzie nasza konferencja odbywająca się podczas 55. Rajdu Arsenał “Ramy historii”. Historia przybiera różne kształty – nie jest po prostu spisem wydarzeń w książce, lecz także zapomnianym już tańcem, osobistymi wspomnieniami schowanymi w pamiętniku, głębokimi refleksjami kierującymi działaniami czy miejscami przechowującymi pamięć. Na wiele różnych sposobów możemy się z nią spotykać, a potem zapoznawać z nią naszych wychowanków.
O swoich doświadczeniach z historią opowie nam sześciu wspaniałych panelistów. Na każdym panelu będzie zapewniona również przestrzeń do dyskusji i na wymianę swoich własnych doświadczeń i inspiracji.
Harmonogram
Informacje organizacyjne
Kiedy
28 marca 2026 r. – sobota
Start konferencji: 19:00
Gdzie
II Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Stefana Batorego
Zgłoszenia
Na zgłoszenia czekamy do 23 marca 2026 r. do 23:59
Warunkiem uczestniczenia w konferencji jest posiadanie otwartej próby PWD.
Panele w czasie konferencji
Żywe obrazy historii – czyli o rekonstrukcji historycznej
Roztańczone dzieje – historia niesiona tańcem
Zapomniana sztuka kronikarska – czy kronika to przeżytek?
Wiele postaci, jedna historia – jak czerpać z harcerskiej przeszłości?
”W ramach” szczepu – przez historię do tożsamości
Rowerowa wycieczka w historię – czyli o JednoŚladzie Andersa
Żywe obrazy historii
Doświadczenie, dzięki któremu można w sposób wyjątkowo namacalny i przemawiający do wyobraźni “poczuć” i poznać historię. Doświadczenie te dobrze zna pwd. Wiktor Bożentowicz, instruktor z Hufca Warszawa‑Mokotów od lat zaangażowany w działalność rekonstrukcyjną. Opowie nam o tym, jak wykorzystywał ją w pracy z drużyną, jak w sposób naturalny wplatał historię w obrzędowość jednostki. Druh Wiktor specjalizuje się w historii epoki napoleońskiej, co czyni te spotkanie jeszcze ciekawszym, ponieważ o ile praca z historią XX wieku, związaną zwłaszcza z czasem II wojny światowej, jest dla nas raczej oczywista, o tyle sięganie do dziejów dawniejszych może budzić pytania. Przykład dh. Wiktora pokazuje, jak ważna, a jednocześnie prosta w organizacji jest służba dla historii i pamięci.
Roztańczone dzieje
Wydaje się, że często tematyka ludowa ustępuje “wielkiej historii” – tej, która dzieje się w miastach, w którą zaangażowane są wybitne jednostki, która ma znaczenie na arenie krajowej czy nawet międzynarodowej. Tymczasem zespół tańca ludowego “WARSZAWA”, działający przy Akademii Wychowania Fizycznego im. Józefa Piłsudskiego, zauważywszy te cenne dziedzictwo, stara się kultywować je w dość niezwykłym i nowoczesnym ujęciu – poprzez taniec. Czy w tej, wydawałoby się, bardzo odległej od naszej rzeczywistości – dawnej rzeczywistości ludowej, jest coś, co mogłoby okazać się cenne dla nas i naszej pracy harcerskiej? Poza rozważaniami na spotkaniu czeka nas również bezpośrednie doświadczenie tej kultury – poprzez pokaz i naukę tańca.
Zapomniana sztuka kronikarska
Historia nie jest spisaną dawno opowieścią, lecz opowieścią, która dzieje się na naszych oczach i którą my sami współtworzymy. Dobrze rozumie to 16 WDH z ZHR-u znana ze swojej sztuki kronikarskiej, o której opowie nam wywodzący się z tej drużyny instruktor hm Maciej Sadowski.
Spisywanie swojej własnej historii nie tylko może skłaniać do jej analizy i pogłębionej refleksji, ale także budować w nas poczucie odpowiedzialności za teraźniejszość i przyszłość, które przecież wkrótce historią się staną. Spotkanie będzie miało również charakter inspiracyjny – druh Maciej opowie również o samym procesie robienia kronik i różnych formach artystycznych, z których można w tej sztuce korzystać.
Wiele postaci, jedna historia
Historia harcerstwa jest jak kalejdoskop – tworzy ją wiele różnobarwnych szkiełek, układających się w różnorodne wzory. Takimi szkiełkami są instruktorzy, których życiorys, działalność i harcerską myśl pedagogiczną przedstawiają książki wydawane przez Niezależne Wydawnictwo Harcerskie (NWH). Opowie nam o nim kierujący wydawnictwem od kilkudziesięciu lat hm Marek Frąckowiak – instruktor związany m.in. z 14 WDH “Błękitną Czternastką”. Czy warto sięgać do źródeł? Czy w sposobach działania i myślenia dawnych instruktorów można znaleźć coś aktualnego, coś, co okaże się nam przydatne w dzisiejszej pracy? Jeśli nurtują Cię te i podobne pytania, zapraszamy na niniejszy panel.
”W ramach” szczepu
W blasku wielkich wydarzeń i wielkich postaci często niknie nam z oczu wiele innych wątków, które również warte są zapamiętania. Temat ten przybliży nam hm. Alicja Chmielewska, instruktorka szczepu 23 WDHiZ “Pomarańczarnia”, który kojarzony przede wszystkim właśnie z Rudym, Alkiem, Zośką, ma przecież także inną część historii, równie cenną i bogatą. Druhna Ala, dzieląc się swoim wieloletnim doświadczeniem, opowie nam, jak czerpać z historii swojego środowiska, jednocześnie tym samym je umacniając i budując jego tożsamość, a także poczucie przynależności do niego jego członków.
Rowerowa wycieczka w historię
Ten panel jest dla wszystkich tych, którzy martwią się, że praca z historią zawsze musi nudzić harcerzy. Projekt “JednoŚladem Andersa”, o którym opowie nam zaangażowany w jego organizację hm. Zbigniew Popowski, zachęca do śmiałego sięgania po niestandardowe rozwiązania, nawet jeśli początkowo wydają nam się nieadekwatne.
15 tys. km., 9 miesięcy, 76 uczestników, 15 krajów i odwiedzonych ponad 150 miejsc pamięci narodowej – tak przedstawia się bilans rowerowej sztafety podążającej szlakiem armii gen. Andersa. Jak mówili sami organizatorzy, projekt miał charakter podróżniczy, edukacyjny oraz historyczny i miał na celu rozprawienie się z “pomnikowym” patriotyzmem pokazując, że ważne wydarzenia i postacie z naszej historii można upamiętniać na wiele różnych sposobów.